چگونه عذرخواهی کنیم تا بپذیرد؟

چگونه عذرخواهی کنیم تا بپذیرد؟

تا حالا شده دسته گلی به آب داده باشید اما بعد از گفتن جمله ی ببخشید! اوضاع رو به راه نشده باشد و طرف مقابل هنوز از شما دلخور باشد؟تا حالا شده بلافاصله از حرف خود پشیمان شده باشید؟ چگونه عذرخواهی کنیم؟

برادرم  به همراه همسرش در یکی از واحد های دیگر آپارتمانمان زندگی می کنند.یادم می آید یک روز صبح جهت بیدار کردن برادرم برای یادآوری کردن رفتن به دکتر ،هر چه زنگ زدم در را باز نکردند.بنابراین درخانه شان را با شدت می کوبیدم.

در آن لحظه ،خواسته ام بیدار کردن او بود.من به رفتارم آگاه نبودم که با این کار همسایه ها آزار می بینند. خانم همسایه روبرویی شان با ناراحتی در را باز کرد و گفت:چه خبره؟! گفتم:هر چه در می زنم،در را باز نمی کنند.گفت:من فکر کردم کسی در آسانسور مانده است!

گفتم:ببخشید! در این هنگام خانم همسایه با عصبانیت و نگاهی خشم آلود در را بست و داخل رفت.

 در این ماجرا مقصر من بودم چون مزاحم استراحت او شده بودم.او از بی ملاحظگی من عصبانی شده بود.در حقیقت به من رفتارم آگاه نبودم.او با هشدارش مرا به رفتار نادرستم،آگاهی داد.گفتن جمله ی ببخشید! برای عذرخواهی از او کافی نبود.

بعد که به خانه رفتم،از رفتارم حسابی پشیمان بودم و احساس گناه می کردم. با خودم عهد بستم که در فرصتی مناسب از او عذرخواهی کنم.اولش با خودم گفتم بذار بهش تلفن بزنم.بعد یادم افتاد که اثربخشی گفتگوی حضوری بیشتر است.

فردای آن روز آن خانم را در پارکینگ خانه دیدم.اولش تا  از دور دیدمش خواستم از او  فرار کنم،چون برای معذرت خواهی باید غرورم رو زیر پایم می گذاشتم. ولی دیدم که بهترین فرصت برای یک عذرخواهی درست و حسابی است.

پس به سمت او رفتم و گفتم: من به خاطر رفتار دیروزم، یه عذرخواهی به شما بدهکارم.واقعا متأسفم که آسایش شما را به هم زدم.حالا چه جوری جبران کنم؟ قول میدم که دیگه چنین مسئله ای تکرار نخواهد شد.ترسیده بودم که نکنه بلایی سرشون اومده باشه و در اون موقع متوجه به هم زدن آسایش همسایه ها نبودم.بعدش خودم هم بابت این موضوع خیلی ناراحت شدم.

آن خانم خندید و گفت: اشکال نداره،پیش میاد.از لبخندش معلوم بود که من را بخشیده است.

وقتی در مورد کسی مرتکب خطایی شویم،آن شخص احساس می کند که از طرف ما مورد سوء استفاده قرار گرفته است.او فکر می کند که ما به او احترام نمی گذاریم و به او اهمیت نمی دهیم.

بنابراین گفتن جمله ی ببخشید! برای عذرخواهی کردن،کافی نیست،چون رفتار ما به روحیه ی او لطمه وارد کرده و برای جبران،باید حالت روحی او را به وضعیت اولش برگردانیم.در این مقاله به شما یاد می دهم که چگونه عذرخواهی کنیم تا هرچه زودتر مورد بخشش دیگران قرار بگیریم.

عذرخواهی کردن چیست؟

عذرخواهی، فقط گفتن جمله ی ببخشید، نیست! جمله ی ببخشید، بخشی از عذرخواهی است.

عذرخواهی کردن یعنی اینکه که ما آنقدر بالغ شده‌ایم که اشتباهاتمان را بپذیریم ، از صمیم قلب بابت آنها عذرخواهی کنیم و عهد ببندیم که دیگر آن اشتباه را تکرار نکنیم.

با عذرخواهی کردن بابت اشتباهمان،اولا ارزشمند بودن آن رابطه را نشان می دهیم.دوما کسی که اشتباهش را می پذیرید، برخلاف باور عموم مردم،فرد بزرگمنشی هست.

اگر بعد از اینکه مرتکب اشتباهی شدیم عذرخواهی نکنیم، چه خواهد شد؟

به رابطه مان با همسر، همکار، مشتری یا دوستمان آسیب می رسانیم. این کار به اعتبار ما لطمه وارد می‌کند. فرصت‌هایمان را محدود می‌کند.بازدهی مان را کاهش می‌دهد. دیگران تمایل خود را برای همکاری و ادامه ی دادن رابطه با ما از دست خواهند داد.

رنجشی که ایجاد می کنیم، باعث به وجود آمدن فضای مسمومی در محیط خانه و کارمان می‌شود.

چرا معذرت‌خواهی کار سختی است؟

با وجود اینکه عذرخواهی نکردن عواقب منفی زیادی دارد، اما چرا باز هم خیلی از افراد از آن طفره می‌روند؟

مهم ترین دلیل این است که عذرخواهی کردن،جرأت می خواهد.وقتی به اشتباه خود اعتراف می کنیم،خود را در معرض آسیب پذیری قرار می دهیم و هر لحظه ممکن است در معرض اعتراض یا سرزنش قرار بگیریم.

همچنین ممکن است آنقدر از کارمان شرمنده باشیم که نتوانیم با شخص مقابل روبرو شویم.

برای ما انسان ها خیلی سخت است که بگوییم اشتباه کرده ایم چون غرورمان خدشه‌دار می‌شود.

به خاطر این دلایل ترجیح می‌دهیم که به روی خودمان نیاورده و طوری نشان دهیم که انگار اتفاقی نیفتاده است.

چگونه عذرخواهی کنیم؟

عذرخواهی به خاطر رفتار بد

اگر رفتاری از ما سر زده که موجب ناراحتی دیگری شده است،مراحل عذرخواهی به صورت زیر است:

  1. آوردن نام شخص، مسئولیت پذیری و عذرخواهی بابت رفتار
  2. پذیرفتن مشکلات ایجاد شده، ابراز پشیمانی و مجازات خواستن از او برای جبران
  3. عدم تکرار و توضیح
  4. انکار منفعت یا لذت
  5. زمان دادن به او(توقع ندارم منو فوراً ببخشی)

حالا به توضیح تک تک موارد بالا می پردازم.

مرحله ی اول: آوردن نام شخص، مسئولیت پذیری و عذرخواهی بابت رفتار

در این مرحله، مسئولیت پذیری در قبال رفتارمان اهمیت زیادی دارد.پس گناهمان را گردن شخص یا چیز دیگری نیندازیم.با حرف هایمان به او بفهمانیم که مورد سوء استفاده قرار نگرفته و احساسات او به بازی گرفته نشده است.

ابتدا جمله ی من اشتباه کردم و سپس عبارت ببخشید را به زبان بیاوریم.به زبان آوردن جمله ی من اشتباه کردم ، ببخشید،خیلی سخت است اما از اهمیت زیادی برخوردار است.

در این مرحله حدودی بگوییم که بابت چه چیزی عذرخواهی می کنیم.مثلا بابت اون حرفم.بابت اون رفتارم. چون اگر دقیق بگوییم آن اتقاق بد برای او یادآوری و حالش دوباره بد می شود.

جمله ای که در این مرحله می گوییم: فلانی جان، من اشتباه کردم. ببخشید. ازت بابت اون حرفم تو اون مهمونی عذرخواهی می کنم .

پس خیلی دقیق نگوییم که بابت این که تو رو در جمع دست انداختم و کلی اذیت شدی! بابت کتک کاریم! بابت دروغم! به جای اینها حدودی بگوییم: بابت اون حرفم.بابت اون رفتارم.

اشتباه رایج اول: مسئله را خیلی کوچک جلوه دهیم.مثلا هنگام عذرخواهی از کسی بگوییم: حالا کار خیلی بزرگی هم نکردم که شما بخواهی حالا اینطوری بکنی! ولی ببخشید! با این جملات عذرخواهی ما بی اثر می شود.خیلی وقت ها حتی می توانیم آنقدر کارمان را بزرگ جلوه دهیم که آن شخص بگوید: بابا حالا عیبی نداره دیگه! حالا دیگه تموم شده!

اشتباه رایج دوم: استفاده از کلمات اما! ولی! آخه! چون! خیلی وقت ها ما عذرخواهی هایمان را با یک اما خراب می کنیم! بطور مثال می گوییم: ببخشید من این کار رو کردم اما واقعا تقصیر من نبود.ببخشید من این کار رو کردم اما واقعا کار دیگه ای نمی تونستم بکنم! ببخشید من این کار رو کردم اما اونقدرها هم حالا کار بدی نبود! کلمه ی اما جمله ی قبلی اش را تحت تأثیر منفی قرار می دهد و عذرخواهی را می پراند و اثر عذرخواهی می رود! پس تا جای ممکن از اما و آخه استفاده نکنیم.

مرحله ی دوم: پذیرفتن مشکلات ایجاد شده، ابراز پشیمانی و مجازات خواستن از او برای جبران

در این مرحله به آن شخص می گوییم که از کارمان پشیمانیم و می خواهیم جبران کنیم.عذرخواهی بدون پشیمانی،مثل گلدان بدون خاک است،یعنی هیچ کاربردی ندارد.با ابراز پشیمانی می توانیم روحیه ی از دست رفته ی آن شخص را به او بازگردانیم.

نکته ی مهم: اگر از کار خود پشیمان نباشیم،دوباره آن را تکرار خواهیم کرد و آن شخص بیشتر ناراحت خواهد شد.بنابراین اگر پشیمان نیستیم، معذرت خواهی نکنیم.

پس در این مرحله ابتدا ابراز پشیمانی و تأسف می کنیم:

  • متأسفم که باعث ناراحتیت شدم.الان پشیمونم.
  • متأسفم که با اون رفتارم تو رو رنجوندم.الان پشیمونم.
  • متأسفم که با اون حرفم، مهمونی رو خراب کردم. الان پشیمونم.

با حرف هایمان به آن شخص بفهمانیم که نمی شود به گذشته برگشت و خودمان می دانیم که آن اشتباه رخ داده و نمی توان آن را تغییر داد اما تمام تلاشمان بر این است که جبران کنیم.

در این شرایط سرنوشت ما در رابطه ای که با او داریم،در دستان اوست.بنابراین بهتر است خودمان به او اختیار دهیم که هر طور مایل است،ما را مجازات کند.این به نفع ماست،چون یا ما را مجازات نمی کند یا در مجازات ما تخفیف قائل می شود.

او دوست دارد که ما به خاطر کاری که انجام داده ایم،تنبیه شویم.او به عنوان یک انسان می خواهد این حق را داشته باشد که ما را مجازات کند.پس این حق را به او بدهیم تا مورد بخشش قرار گیریم.

برای رسیدن به این هدف،بهترین راه این است که از خود آن شخص بپرسیم:نمی دونم برای جبرانش چه کار باید بکنم،خودت به من بگو،واقعا ازت کمک می خوام.

جمله ای که در این مرحله می گوییم: متأسفم که باعث ناراحتیت شدم.الان پشیمونم.چه جوری جبران کنم؟

مرحله ی سوم: عدم تکرار و توضیح

  • عدم تکرار

 برای او توضیح دهیم که چنین اتفاقی دیگر تکرار نخواهد شد.او نگران است که دوباره این خطا را در حق او تکرار کنیم.اما اگر به او اطمینان دهیم که این کار را تکرار نخواهیم کرد،تا حد زیادی از نگرانی او کم می شود.

  • تصمیم گرفتم که اول راجع بهش فکر کنم و بعد پیدا کنم که چه چیزهایی منو حساس می کنه و بعد مدیریتش کنم. دیگه اجازه نمی دم که این اتفاق بیوفته. اگر هم یه وقت دیدی حواسم نیست و دارم از خط قرمز رد می شم، خودت بهم یادآوری کن. باشه؟
  • توضیح

توضیحات دفاع از خود از قبیل “نمی دونم چرا این اتفاق افتاد!” یا “تو اون موقع،فکرم درست کار نمی کرد!” ،از نگرانی او درباره ی اینکه چنین رفتار ما دوباره تکرار نخواهد شد،کم نمی کند.به عبارت دیگر همه ی این حرفا بهانه است!

اشتباه رایج سوم: بهانه آوردن و توجیه کردن.یعنی دلیل های غیرمحکمی بیاوریم که طرف مقابل نمی پذیرد.این توجیه ها اوضاع را بدتر از قبل می کند.چون حالا طرف مقابل می خواهد توجیه های ما را نقض کند.پس توجیه نکنیم.

بهترین راه برای توضیح رفتارمان بدون دفاع از خود این است که آن را ناشی از ترس عنوان کنیم،چون همه ی آدم ها ترس را درک می کنند.بنابراین بیان جمله های زیر می توانند مؤثر باشند:

  • من از ترس اینکه مبادا شما اخراجم کنید،مجبور شدم این دروغ رو بگم.
  • ترسیدم اگه راستش رو بگم،ازم متنفر بشی!

با این جملات ،کار ما بیشتر رفتاری غیرمنطقی به خاطر ترس محسوب می شود تا رفتاری خیانت آمیز.به بیانی دیگر او رفتار ما را ناشی از ضعف ما می داند . ما با این حرف،غرورمان را زیر پا گذاشته ایم. به این ترتیب او احساس غرور و بزرگی می کند.

جمله ای که در این مرحله می گوییم: اون موقع ترسیده بودم.قول می دم که دیگه تکرار نشه.

مرحله ی چهارم: انکار منفعت یا لذت

در مرحله ی آخر به او یادآوری کنیم که از کاری که کرده ایم،هیچ لذتی نصیبمان نشده است.

در این شرایط از جملات زیر استفاده کنیم:

  • رابطه ای که با اون داشتم،خیلی مزخرف بود.
  • حتی از ذره ای از پولی که دزدیده بودم،نتونستم استفاده کنم.
  • از کارم در حق تو، احساس گناه کردم و زندگیم نکبت بار شد.

گفتن این جملات در او ایجاد احساس ترحم و دلسوزی می کند.

بعد از این مراحل،منتظر گذشتن زمان باشیم.وقتی که زمان بگذرد همه چیز به جای خود برمی گردد و زندگی ما دوباره به حالت اول باز می گردد.

جمله ای که در این مرحله می گوییم: بعد از اون کارم،خودم احساس گناه کردم.

مرحله ی پنجم: زمان دادن به او(توقع ندارم منو فوراً ببخشی)

توقع نداشته باشیم که درجا ما را ببخشد. بنابراین نگوییم: گفتم که ببخشید!

او نیاز به زمان دارد، چون اذیت شده است. پس با گفتن این جمله، به او زمان دهیم:

  • البته می دونم الان ناراحتی. معلومه که توقع ندارم همین الان منو ببخشی. امیدوارم رفتارم که اصلاح شد، خیالت راحت شه.

پس مراحل عذرخواهی به این صورت است:

  1. آوردن نام شخص، مسئولیت پذیری و عذرخواهی بابت رفتار.
  2. پذیرفتن مشکلات ایجاد شده، ابراز پشیمانی و مجازات خواستن از او برای جبران.
  3. عدم تکرار و توضیح.
  4. انکار منفعت یا لذت.
  5. زمان دادن به او(توقع ندارم منو فوراً ببخشی).

یکی از مراجعینم پسری بود که سنش را به دخترخانمی که تازه با او آشنا شده، به دروغ گفته بود. از من پرسید: خانم معتمد پویا ،چگونه از او عذرخواهی کنم که ناراحت نشود؟

من در پاسخ گفتم بهتر است به او بگویید:

فلانی جان، من اشتباه کردم که اون حرف رو بهت زدم. منو ببخش. متأسفم که ناراحتت کردم. الان خیلی پشیمونم. اینقدر کارم بد بود که نمی دونم چه جوری جبرانش کنم. خودت بهم بگو که چه جوری جبرانش کنم؟ قول می دم که دیگه بهت دروغ نگم. اونموقع ترسیده بودم که اگه راستش رو بهت بگم، از دستت بدم. بعد از اون حرف، همه اش با خودم احساس گناه می کردم. البته می دونم الان ناراحتی. توقع ندارم همین الان منو ببخشی. امیدوارم رفتارم که اصلاح شد، خیالت راحت شه.

مردی که مشروبات الکلی مصرف کرده بود،زنش را کتک زد چون به اشتباه فکر می کرد که زن به او خیانت کرده است.زن از مرد شکایت کرد تا مهریه اش را بگیرد و جدا شود.

مرد از کارش حسابی پشیمان شده بود چون دو بچه ی ناز داشت و نمی خواست زنش را از دست دهد.

اگر من جای آن مرد بودم اینگونه از زنم عذرخواهی می کردم:

فلانی جان، من اشتباه کردم که اون رفتار رو باهات داشتم. منو ببخش. متأسفم که ناراحتت کردم. الان خیلی پشیمونم. اینقدر کارم زشت بود که نمی دونم چه جوری جبرانش کنم. خودت بهم بگو که چه جوری جبران کنم؟ قول می دم که روی خودم کار کنم و دیگه باهات مهربون باشم. اون موقع ترسیده بودم که با یک مرد دیگه باشی و از دستم بری. بعد از اون کارم خودمم همه اش عذاب وجدان داشتم. البته می دونم الان ناراحتی. توقع ندارم همین الان منو ببخشی. امیدوارم رفتارم که اصلاح شد، خیالت راحت شه.

عذرخواهی به خاطر حرف نسنجیده

بعضی اوقات این حرف های ماست که برای شخص مقابل ایجاد ناراحتی می کند.

  • حضوری

اگر کسی را مستقیما و رودررو با حرف خود برنجانیم،با گفتن جمله ی شوخی کردم! نمی توانیم ناراحتی او را از دلش بیرون بیاوریم.بنابراین در چنین مواردی بلافاصله از روش کلی گویی استفاده کنیم.

مثلا تصور کنید که شما با یکی از همکارانتان جر و بحث می کنید و یکدفعه ناخواسته به او می گویید که:”تو خیلی بی عرضه ای!” بلافاصله بعد از اینکه چنین حرفی زدیم،اثرات مخرب آن را کنترل کنیم: “…با همه ی افرادی که تو این شرکت کار می کنند!”

ما زمانی از حرفی ناراحت می شویم که آن را تنها متوجه خودمان بدانیم.اما زمانی که این جمله خطاب به جمع باشد و شامل همه شود از اثرات منفی آن کم می شود.

  • غیابی

اگر ما در غیاب کسی بدون اینکه منظوری داشته باشیم،حرفی زده ایم،یا اینکه گفته ی ما را تحریف و به گوش او رسانده باشند،باز هم می توانیم از این روش استفاده کنیم.مثلا بگوییم:نه،من نگفتم که تو جونم را به لب رسوندی،بلکه گفتم همه دارند جونم رو به لبم می رسونند!

از آنجایی که این حرف را به گوش او رسانده اند و او درآنجا شخصا حضور نداشته،حرف ما را باور می کند.

دوستان خوبم در این مقاله یاد گرفتیم که چگونه عذرخواهی کنیم؟

عذرخواهی به خاطر رفتار بد:

  • مرحله ی اول: آوردن نام شخص، مسئولیت پذیری و عذرخواهی بابت رفتار: فلانی جان، من اشتباه کردم. ببخشید. ازت بابت رفتارم تو اون مهمونی عذرخواهی می کنم.
  • مرحله ی دوم: پذیرفتن مشکلات ایجاد شده، ابراز پشیمانی و مجازات خواستن از او برای جبران: متأسفم که اون مهمونی رو خراب کردم و باعث ناراحتیت شدم. الان پشیمونم. چه جوری جبران کنم؟
  • مرحله ی سوم: عدم تکرار و توضیح: قول می دم که دیگه تکرار نشه، اون موقع ترسیده بودم.
  • مرحله ی چهارم: انکار منفعت یا لذت: بعد از اون کارم، خودمم احساس گناه کردم.
  • مرحله ی پنجم: زمان دادن به او: می دونم الان خیلی ناراحتی. توقع ندارم همین الان منو ببخشی.

عذرخواهی به خاطر حرف نسنجیده:

  • حضوری(حرفی که زده ایم را به همه نسبت دهیم)
  • غیابی(حرفی که زده ایم را به همه نسبت دهیم)

دوستان خوبم من را در اینستاگرام فالو کنید تا از مطالب آموزشی مفید در زمینه ی مهارت های ارتباطی،بهره مند شوید،جهت فالو کردن،روی لینک زیر بزنید:

اینستاگرام من

برگرفته از کتاب:

روش ها جذب و متقاعدسازی دیگران

رسالت من این است که دانش و مهارتم را در زمینه ی علم ارتباطات زیاد کنم و با کیفیت مناسب به دیگران آموزش دهم تا در کنار یکدیگر، کشورمان ایران را جای بهتری برای زندگی کردن کنیم.

اینستاگرام من
مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *